Contact  |

2026 - Kan iemand tegelijk vertrouwenspersoon zijn van een cliënt én van medewerkers in dezelfde jeugdhulpvoorziening?

Vertrouwenspersoon van een cliënt in de jeugdhulp

Een vertrouwenspersoon ondersteunt een kind of jongere (of ouder) tijdens een hulpverleningstraject. Die ondersteuning vertrekt vanuit een vertrouwensrelatie. Het kind of de jongere (of de ouder) kiest zelf wie die rol opneemt en blijft daarbij zelf de regie houden.

Bijstand van een vertrouwenspersoon is een recht, geen verplichting. Kinderen en jongeren in de jeugdhulp hebben dit recht al sinds het van kracht gaan van het DRM in 2006. Sinds 2019 geldt dit ook voor ouders.

Volgens artikel 24 van het decreet rechtspositie van de minderjarige (DRM) moet een vertrouwenspersoon voldoen aan vier voorwaarden:

  • de persoon is meerderjarig;
  • de persoon is niet rechtstreeks betrokken bij de hulpverlening aan het kind of de jongere;
  • het kind of de jongere heeft de persoon duidelijk aangewezen als vertrouwenspersoon;
  • de persoon beschikt over een uittreksel uit het strafregister (model 2).

Het vernieuwde DRM bepaalt sinds 2024 uitdrukkelijk dat het kind of de jongere, zoveel mogelijk in overleg met de vertrouwenspersoon, bepaalt welke ondersteuning die biedt. Een vertrouwenspersoon handelt in principe niet in de plaats van de cliënt en vertegenwoordigt die ook niet.

Vertrouwenspersoon van medewerkers

Een vertrouwenspersoon voor medewerkers is een laagdrempelig aanspreekpunt voor vragen of problemen rond welzijn op het werk, zoals stress, burn-out, pesten of ander ongewenst gedrag.

Deze vertrouwenspersoon maakt deel uit van het preventiebeleid van de organisatie en biedt medewerkers een veilige plek om hun bezorgdheden te bespreken. De vertrouwenspersonen kan dan bv. informatie terugkoppelen en/of bekijken of er preventiemaatregelen kunnen getroffen worden n.a.v. eventuele feiten door derden.

Werkgevers met minstens 50 werknemers moeten een vertrouwenspersoon aanduiden. Voor kleinere organisaties is dat niet altijd verplicht, maar wel mogelijk.

Beroepsgeheim

Zowel de vertrouwenspersoon van een cliënt als de vertrouwenspersoon van medewerkers is gebonden door het beroepsgeheim. Informatie die zij vernemen in het kader van hun opdracht mogen zij niet zomaar delen met derden.

Kunnen beide rollen gecombineerd worden?

Strikt genomen zou een cliënt een medewerker van de voorziening als vertrouwenspersoon kunnen kiezen, zolang die medewerker aan alle wettelijke voorwaarden voldoet en dus niet rechtstreeks betrokken is bij de hulpverlening aan die cliënt.

Toch is het meestal niet aangewezen dat de vertrouwenspersoon van medewerkers ook optreedt als vertrouwenspersoon van een individuele cliënt binnen dezelfde voorziening.

Daar zijn verschillende redenen voor:

  • cliënten en medewerkers kunnen verschillende (en zelfs tegengestelde) belangen hebben;
  • er kunnen vragen ontstaan over de onafhankelijkheid van de vertrouwenspersoon;
  • het vertrouwen van cliënten, medewerkers en de organisatie kan onder druk komen te staan;
  • er kunnen spanningen ontstaan rond vertrouwelijkheid en beroepsgeheim.

Het is belangrijk om kinderen en jongeren goed te informeren over mogelijke moeilijkheden wanneer zij de vertrouwenspersoon van medewerkers als hun vertrouwenspersoon willen aanduiden. Wanneer een kind of jongere ondanks die informatie toch uitdrukkelijk voor deze persoon kiest, en de persoon voldoet aan alle wettelijke voorwaarden, kan die aanduiding echter niet worden geweigerd.

Conclusie

De combinatie van beide rollen is juridisch niet uitgesloten, maar wordt omwille van mogelijke belangenconflicten, onafhankelijkheid en vertrouwen sterk afgeraden. Alleen wanneer de cliënt deze persoon uitdrukkelijk kiest en aan alle voorwaarden is voldaan, kan de aanduiding niet geweigerd worden.

 

Bijstand / Vertrouwenspersoon