2026 - Een leefgroepbegeleidster ziet tijdens een gesprek met een 15-jarige bewoonster een strip van de pil liggen op het nachtkastje van het meisje. De voorziening was er niet van op de hoogte dat het meisje anticonceptie gebruikte. De voorziening vroeg gelet op het 'Toetsingskader medicatie' dat het departement zorg gebruikt, nochtans naar een volledig overzicht van het medicatiegebruik van het meisje bij de opstart van het verblijf. Moest het meisje deze informatie niet verplicht delen? 

Minderjarige patiënten hebben rechten die ze indien ze bekwaam zijn zelfstandig kunnen uitoefenen op basis van art. 12 W.P. 
Zo mogen bekwame minderjarigen zelfstandig beslissingen nemen in functie van hun gezondheid, hebben ze recht op privacy én moet de gezondheidszorgbeoefenaar zijn beroepsgeheim respecteren t.a.v. zijn bekwame, minderjarige patiënten. 

In functie van de continuïteit van de gezondheidszorg kunnen, onder toezicht van een gezondheidszorgbeoefenaar, (gezondheids)gegevens, o.a. een overzicht van welke medicatie een minderjarige neemt, opgevraagd worden door de jeugdhulpvoorziening bij de bekwame minderjarige én of de wettelijke vertegenwoordigers van een onbekwame minderjarige. 

Gezondheidsgegevens slaan op de informatie die door een ‘gezondheidszorgbeoefenaar’ wordt vastgesteld, neergeschreven, bewaard of (schriftelijk of mondeling) doorgegeven. Het gaat om bv. diagnoses, verslagen of terugkoppeling van behandelingen,  voorschriften van medicatie, medische beeldvorming, labo uitslagen,… 
Als de begeleider in een leefgroep een pijnstiller geeft aan een minderjarige, is dit dus geen gezondheidsgegeven en komt dit niet onder het aparte medisch luik van het dossier.

Aangezien een gezondheidszorgbeoefenaar het beroepsgeheim moet respecteren t.a.v. zijn bekwame, minderjarige patiënt, kunnen geen gegevens doorgegeven worden wanneer deze patiënt hiermee niet akkoord gaat. (Niet aan de jeugdhulpvoorziening maar ook niet aan de wettelijke vertegenwoordigers van de bekwame minderjarige.)
 

Het spreekt voor zich dat jeugdhulpvoorzieningen  zorgvuldig moeten bijhouden en opvolgen welke medische zorgen (inclusief medicatie) jonge, onbekwame bewoners nodig hebben en krijgen. En er moeten op toezien dat behandelingen en medicatie zoals voorgeschreven uitgevoerd en/of genomen worden én veilig bewaard. Dit is ook wat het Toetsingskader medicatie van de zorginspectie voorziet. Het toetsingskader heeft echter niet de bedoeling om hierbij voorbij te gaan aan de rechten van bekwame minderjarige patiënten. In tegendeel het kader benadrukt dat de rechten van jongeren en hun opvoedingsverantwoordelijken op informatie en inspraak bij medicatiegebruik moeten worden gerespecteerd.
Bekwame, minderjarige cliënten kunnen er dus voor kiezen om geen informatie mbt hun gezondheidszorg, inclusief medicatie, te delen met de voorziening, en om hun gezondheidszorg zelf op te volgen én eventuele medicatie zelf bij te houden. Jeugdhulpverleners kunnen het gesprek hierover aangaan met de jongeren en bespreken welke aanpak op dit vlak best zou werken in het belang van de individuele jongere.

Let op: Het is wel belangrijk dat er van bij de opstart in de voorziening goede afspraken gemaakt worden m.b.t. het veilig bewaren van medicatie op de kamer zodat andere leefgroepbewoners hier geen toegang toe kunnen krijgen.